Μια από τις συνηθέστερες φράσεις που ακούμε είναι:
«Θα βάλεις τη θερμοκάμερα για να δεις πού είναι το νερό μέσα στον τοίχο;»
Η απάντηση είναι απλή: Όχι. Η θερμοκάμερα δεν βλέπει μέσα στον τοίχο.
Ακόμη και η ίδια η FLIR, ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές θερμογραφικού εξοπλισμού παγκοσμίως, το αναφέρει ξεκάθαρα: οι θερμοκάμερες δεν βλέπουν μέσα από έναν τοίχο όπως μια ακτινογραφία.
Βλέπουμε την επιφάνεια
Μια θερμοκάμερα ανιχνεύει την υπέρυθρη ακτινοβολία που φτάνει στον αισθητήρα της από μια επιφάνεια.
Το ISO 6781-1, που αφορά τη θερμογραφική διερεύνηση κτιρίων, περιγράφει ακριβώς αυτή τη διαδικασία: η θερμική εικόνα σχετίζεται με την κατανομή της φαινόμενης θερμοκρασίας της εξεταζόμενης επιφάνειας.
Αυτό σημαίνει ότι όταν εξετάζουμε έναν τοίχο, βλέπουμε τη θερμική συμπεριφορά του τοίχου που βρίσκεται μπροστά μας. Όχι τον σωλήνα πίσω από αυτόν.
Τότε πώς μπορεί να μας βοηθήσει σε μια διαρροή;
Επειδή αυτό που συμβαίνει μέσα ή πίσω από μία επιφάνεια μπορεί, υπό κατάλληλες συνθήκες, να επηρεάσει τη θερμοκρασία της. Για παράδειγμα:
- νερό διαφορετικής θερμοκρασίας μπορεί να δημιουργήσει θερμικό ίχνος
- η εξάτμιση μπορεί να προκαλέσει ψύξη
- ένα υγρό δομικό υλικό μπορεί να συμπεριφέρεται θερμικά διαφορετικά από ένα ξηρό
- ένας σωλήνας θέρμανσης μπορεί να δημιουργήσει εμφανή θερμική διαδρομή
Το πιο χρήσιμο παράδειγμα είναι ο ιδρώτας. Ιδρώνουμε επειδή, για να γίνει ο ιδρώτας ατμός, απορροφά ενέργεια — και έτσι μας δροσίζει. Το ίδιο ακριβώς φαινόμενο εκμεταλλευόμαστε: όπου εξατμίζεται νερό, η επιφάνεια ψύχεται τοπικά. Στη θερμοκάμερα αυτό φαίνεται ως κάτι «ανησυχητικά κρύο» σε σχέση με τον υπόλοιπο χώρο.
Γι’ αυτό είναι πολύ γρήγορη μέθοδος — και γι’ αυτό ακριβώς εκεί τελειώνει: μας εφιστά την προσοχή. Από εκεί ξεκινά η διάγνωση.
Το θερμικό ίχνος δεν είναι πάντοτε η αιτία
Εδώ βρίσκεται και το συνηθέστερο λάθος.
Αν βλέπουμε μια ψυχρή περιοχή στο κάτω μέρος ενός τοίχου, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εκεί βρίσκεται η τρύπα του σωλήνα. Το νερό μπορεί να έχει κινηθεί: να έχει ακολουθήσει στρώσεις κονιάματος, αρμούς, κενά, μονωτικά υλικά ή την κλίση μιας πλάκας μέχρι να εμφανιστεί σε άλλο σημείο.
Επίσης, ένα ψυχρό θερμικό πρότυπο μπορεί να προέρχεται από κάτι εντελώς διαφορετικό: θερμογέφυρα, ρεύμα αέρα, διαφορετικό υλικό, σκίαση ή επιφανειακή εξάτμιση.
Γι’ αυτό μία θερμική εικόνα δεν είναι από μόνη της διάγνωση. Είναι δεδομένο προς ερμηνεία.
Και υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν βλέπουμε τίποτα
Εάν μια διαρροή δεν δημιουργεί επαρκή θερμική διαφορά στην επιφάνεια, η θερμοκάμερα μπορεί απλώς να μην την εμφανίσει.
Μόνωση σωλήνα, μεγάλο βάθος, μικρή παροχή νερού ή θερμική ισορροπία με το περιβάλλον μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το θερμικό ίχνος.
Γι’ αυτό η φράση «αν υπάρχει διαρροή, η θερμοκάμερα θα τη δείξει» δεν είναι τεχνικά σωστή ως γενικός κανόνας.
Η θερμοκάμερα είναι εξαιρετικό εργαλείο. Αλλά παραμένει εργαλείο.
Η αξία της θερμογραφίας δεν μειώνεται επειδή γνωρίζουμε τα όριά της. Το αντίθετο.
Όσο καλύτερα καταλαβαίνουμε τι πραγματικά μετρά ένα όργανο, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα να ζητήσουμε από αυτό μια απάντηση που δεν μπορεί να μας δώσει.
Η θερμοκάμερα δεν βλέπει μέσα στον τοίχο. Βλέπει τι συμβαίνει στην επιφάνειά του. Η διάγνωση είναι το επόμενο βήμα.
Σχετικά: 0,1°C ακρίβεια δεν σημαίνει ακρίβεια εντοπισμού · όταν τα ψιλά γράμματα είναι πιο σωστά από τη διαφήμιση
Για να δεις πώς αξιοποιούμε τη θερμοκάμερα μαζί με τα υπόλοιπα εργαλεία στην πράξη, δες τον εντοπισμό διαρροής νερού ως υπηρεσία.
